J.P. Sartre'in Toplum Felsefesinde Diyalektik Aklin Yeri
Ogün Ürek
Turkiye Alim Kitaplari
2014
pokkari
Sartre, toplum felsefesinde, diyalektik aklın eleştirisi temelinde ortaya koyduğu oluş kuramıyla tarihin ve toplumun oluşumunu a ıklamaya alışır. Ona g re diyalektik aklın hareketi tarihin ve toplumun oluşumunun temelidir. Diyalektik akıl ise aklın bir t r d r. Akıl, bilgi ile varlık arasındaki ilgi, d ş nceyle nesnesi arasında kurulan ilişkidir. Buna g re bilginin nesnesi insan olduğunda ya da d ş nce insan ger ekliğini nesne edindiğinde d ş nceyle varlık arasındaki hareketli ilişkiye diyalektik akıl demek gerekir. Insanla insana ilişkin bilgi arasındaki hareketli tamlaşma ilişkisi olarak diyalektik akıl, eşzamanlı ve artzamanlı tarihsel bir tamlaşma ilişkisidir. Başka bir ifadeyle, Sartre'da tarihin ve toplumun oluşumu eşzamanlı ve artzamanlı bir tamlaşma hareketidir. Sartre'a g re insanı anlamak i in "diyalektik aklı" kurmak, bilgi ile insan ger ekliği arasındaki ilgiyi meydana ıkarmak, diyalektiği, antropolojinin evrensel metodu ve yasası olarak temellendirmek gerekir; başka bir ifadeyle yapısal ve tarihsel bir antropoloji ortaya koymak gerekir. İşte bu alışma, Sartre'ın tarih ve toplum felsefesinde ortaya koyduğu bu yasa ve metodu değerlendirmeyi ama lamaktadır.