Jon Fosse

"Die Geschichte des Fischers Johannes, eines einfachen, alten Mannes. Er erinnert sich an sein vergangenes Leben, an diejenigen Menschen, die ihm am meisten bedeutet haben, seine Frau und sein Freund Peter, beide längst verstorben. Johannes' Sehnsucht wird sich an diesem Tag erfüllen. Als seine Tochter am nächsten Morgen nach ihm sieht, ist er tot. Jon Fosse ist ein schlichtes, ein sehr leises, fast bezauberndes Buch gelungen." (Handelsblatt)

A girl sits on a sofa, not knowing what to do with herself. She argues with her mother and envies her older sister. She also longs for her absent father, a seaman. A middle-aged woman paints a portrait of herself as a young girl, sitting on a sofa, but she's beginning to doubt her artistic ability. Still at odds with her sister and her mother and haunted by her dead father, she's unable to shake the continuing presence of the past in her life -

They have a child and life changes. He can't go out and she can't stay in. He writes words that no one will publish and she takes a lover. "I don't know what it is/ that always make something happen/ But it must be something/ because something always happens/ I don't want anything to happen/ and then something/ happens all the same."

NOBELPRISEN I LITTERATURMorgen og aften er en varm, poetisk og filosofisk roman om livets morgen og aften, om fødsel og død og den sidste rejse. Et barn, som skal hedde Johannes, og være fisker, bliver født. En gammel mand, som hedder Johannes og har været fisker, dør. Vi befinder os et sted på Vestlandet i Norge, i verdens udkant, hvor vi hører om den første og den sidste dag i fiskeren Johannes’ liv, fortalt i Fosses karakteristiske og musikalske stil.

Morgon og kveld er ein uvanleg vakker roman om sjølve grunnvilkåra her i livet. Eit barn, som skal heite Johannes og bli fiskar, blir fødd. Ein gammal mann, som heiter Johannes og har vore fiskar, døyr. På sitt særeigne vis skildrar Jon Fosse ytterpunkta i eit menneskeliv. Den første delen følgjer tankane til Olai, som redd og spent ventar på at kona skal føde han sonen Johannes. Den andre delen er forteljinga om Johannes' veg over til den andre sida, den dagen i livet hans då alt er heilt likt, men likevel heilt forskjellig. Frå grunngjevinga til Svenska Akademien for tildelinga av Nobels litteraturpris til Jon Fosse: «Nobelpriset i litteratur år 2023 tilldelas den norska författaren Jon Fosse, 'för hans nyskapande dramatik och prosa som ger röst åt det osägbara'.» «Det finns en djup värme och naiv blottställdhet i hans avskalade bilder av mänsklig erfarenhet.» Anders Olsson, leiar i Nobelkomiteen i Svenska Akademien Om Morgon og kveld: «Morgon og kveld er en enkel historie om tilværelsens viktigste spørsmål: selve meningen med livet. Fosse formidler disse grublerier med en inderlig stillferdighet som griper fatt i leseren. Det er nesten umulig ikke å bli forført inn i fiskeren Johannes' verden.» Tone Solberg, Dagens Næringsliv «Jon Fosses siste roman med den underfundig, skrikende pregløse tittelen Morgon og kveld går bokstavelig talt på livet løs.» Berit Kobro, VG «Vad gäller den tidiga prosan är den lilla romanen Morgon og kveld från 2000 remarkabel. Den skrevs mitt i den hektiska dramaproduktionen och är kanske det ljusaste av alla hans verk.» Anders Olsson, leiar i Nobelkomiteen i Svenska Akademien

Fosses storverk «Septologien» kom ut i tre bøker i 2019, 2020 og 2021. Bøkene hausta glitrande kritikkar, fekk Bragepris og Kritikarpris og vart to gonger nominerte til den høgthengande Bookerprisen. No er verket samla i éi bok. Det handlar om kunstmålaren Asle som bur åleine på Dylgja nord for Bjørgvin. Han har stort sett berre kontakt med grannen Åsleik, ungkar og fiskarbonde. I Bjørgvin bur ein annan Asle, også han er kunstmålar. Dei to Aslane er vener og på eit vis dobbeltgjengarar, to versjonar av det same livet. «Septologien» er ei suggererande og storslegen forteljing om kva kunst er, om Gud, alkoholisme, venskap og tida som går. Det handlar om døden, men også om kva det vil seia å vera i livet, om varmen frå ein hund, gleda ved bilkøyring i snø og kor godt det kan smaka med egg og flesk. Terningkast 6! «Besettende» Sindre Hovdenakk, VG Terningkast 6! «Makelaust!» Jan Askelund, Stavanger Aftenblad Terningkast 6! «fremragende» Gro Jørstad Nilsen, Bergens Tidende Terningkast 6! «mektig» Marius Wulfsberg, Dagbladet

Trilogien er Jon Fosses kritikarroste og lysande kjærleikstrilogi om Asle og Alida. Andvake, Olavs draumar og Kveldsvævd er til saman eit meisterverk om to elskande som prøver å finna sin stad i verda. Frå grunngjevinga til Svenska Akademien for tildelinga av Nobels litteraturpris 2023 til Jon Fosse: «Nobelpriset i litteratur år 2023 tilldelas den norska författaren Jon Fosse, 'för hans nyskapande dramatik och prosa som ger röst åt det osägbara'.» «Det finns en djup värme och naiv blottställdhet i hans avskalade bilder av mänsklig erfarenhet.» Anders Olsson, leiar i Nobelkomiteen i Svenska Akademien. Om Trilogien: «Det är en lika grym som finstämd kärlekssaga med bibliska återklanger.» Anders Olsson, leiar i Nobelkomiteen i Svenska Akademien om Trilogien «Den vil bli stående i vår litteraturhistorie.» Andreas Wiese, Dagbladet «Varmen Fosse har for sine hardt prøvede, helt alminnelige mennesker, gir ualminnelig fin litteratur.» Terje Eidsvåg, Adresseavisen «Litterært sett er Jon Fosse i toppklasse her.» Knut Hoem, NRK «Et høydepunkt i nyere norsk romanlitteratur» Frå grunngivinga til Nordisk Råds Litteraturpris 2015

Melancholia I-II er eit hovudverk i nyare norsk og europeisk litteratur og handlar om kunstnaren Lars Hertervig (1830-1902), målaren av lyset. Vi følgjer han ein haustdag i Düsseldorf i 1853, den dagen han blir kasta ut frå hybelen sin fordi han har forelska seg i dottera i huset. Vi møter han igjen julaftan 1856, den dagen Hertervig rømmer frå Gaustad etter å ha vore innlagd i to år. I Melancholia I-II er vi i Stavanger i 1902. Hovudpersonen er ei fiktiv søster til Lars Hertervig, Oline. Lars er død, men gjennom det skrøpelege minnet hennar opplever vi episodar frå livet hans.Frå grunngjevinga til Svenska Akademien for tildelinga av Nobels litteraturpris til Jon Fosse: «Nobelpriset i litteratur år 2023 tilldelas den norska författaren Jon Fosse, 'för hans nyskapande dramatik och prosa som ger röst åt det osägbara'.» «Det finns en djup värme och naiv blottställdhet i hans avskalade bilder av mänsklig erfarenhet.» Anders Olsson, leiar i Nobelkomiteen i Svenska Akademien.Om Melancholia I-II:«en helt praktfull roman» Henning Hagerup, Klassekampen«Den beste romanen jeg har lest det siste året.» Karl Ove Knausgård, Klassekampen«et sprogligt kunstværk, der bliver sin egen autonome størrelse, en kværn, der maler sine ofre, så skøn musik opstår» Torben Brostrøm, Information

men eg kan vel ikkje be Eline koma om bord i båten no nattes tid, gift kone ho er og alt Kan eg få koma om bord i båten, seier Eline Ja, ver velkomen, seier eg Ver velkomen, tek eg opp att Jatgeir frå Vaim reiser med snekka Eline til Bjørgvin. Underleg nok får han med seg heim sin ungdoms kjærleik Eline som rømer frå mannen Frank. Vaim er ei forteljing om Eline, Jatgeir og Frank, snekker og sjarkar, kjærleik og død, føyelege menn og ei uvanleg viljesterk dame. Vaim er fyrste av tre romanar knytte til den oppdikta staden Vaim. Terningkast 6! «Feelgood-Fosse med ein tvist» NRK «Fosse’s style is … one of the most accessible and powerful reading experiences contemporary literature can give you ... it hypnotises you. It’s like gazing into a dancing fire or being towed along by an Atlantic Ocean current.» GQ Magazine Terningkast 6! «Trollbind lesaren» Bergens Tidende Terningkast 5! «Vaim lyser opp i mørket» VG Terningkast 5! «Finurlig trekantdrama» Adresseavisen «Yrende og jovial» Morgenbladet «Ironisk og presist» Vårt Land «Forfatterens gode humør smitter over på leseren» Aftenposten «Sjarmerande avslappa» Dagsavisen «Forfriskande utradisjonelt og morosamt» Dag og Tid «Litt romantikk, litt spøkelseshistorie, litt noir.» Dagens Næringsliv «This is unforgettable» Publishers Weekly «A fine portrait of uncertainty» Kirkus Reviews "...det er en annerledes, mer leken og humoristisk tone her enn vi ellers finner hos Fosse... Også i «Vaim» er det en religiøs undertone.... [som] på sitt særegne vis klarer å formidle erfaringer av nærhet, stillhet, entitet, en slags åndelig transcendens, nesten som en form for bønn." Sigmund Jensen, Aftenbladet

Redaktøren i Vaim Vekeblad satsar stort på illustrerte minneord. Det skjer lite i Vaim, og det er ikkje enkelt å få dei levande vaimingane i tale.Vaim Vekeblad er tredje og siste boka frå den fiktive bygda Vaim. Boka kjem ut i september 2027.

Gjesten legg seg inn på det folketome Vaim Hotell. Der styrer den mektige og myndige Brita, og Gjesten går frå å vera gjest til å verta hjelpemann. Vaim Hotell er andre boka frå den fiktive bygda Vaim. Boka kjem ut i september 2026.

men eg kan vel ikkje be Eline koma om bord ibåten no nattes tid, gift kone ho er og altKan eg få koma om bord i båten, seier ElineJa, ver velkomen, seier egVer velkomen, tek eg opp attJatgeir frå Vaim reiser med snekka Eline til Bjørgvin. Underleg nok får han med seg heim sin ungdoms kjærleik Eline som rømer frå mannen Frank. Vaim er ei forteljing om Eline, Jatgeir og Frank, snekker og sjarkar, kjærleik og død, føyelege menn og ei uvanleg viljesterk dame.Vaim er fyrste av tre romanar knytte til den oppdikta staden Vaim.